Ο Θωμάς Μοσχόπουλος με το κείμενο της Ξένιας Καλογεροπούλου φτιάχνει μια καλοκουρδισμένη παιδική παράσταση με ρυθμό, χιούμορ και νοήματα.

Γράφει: Δημήτρης Γλύστρας

Το παιδικό θέατρο έχει μια βασική διαφορά με το θέατρο ενηλίκων: Οι θεατές του είναι λιγότερο συνειδητοποιημένοι και έχουν άλλους ρυθμούς παρακολούθησης και απορρόφησης όσων διαδραματίζονται στη σκηνή.

Αυτό πρακτικά θα πει ότι δεν αρκεί κάποιος να έχει καλές προθέσεις και να στήσει μια παράσταση έχοντας στο μυαλό του ούτε τα ιδεατά παιδιά-θεατές, ούτε τους τυχόν κουλτρουρογονείς φίλους του. Ο δρόμος των μέτριων παιδικών παραστάσεων είναι στρωμένος με καλές προθέσεις: «Φαντασία», «υψηλά νοήματα», «στοιχεία υψηλής τέχνης», «εναλλακτική θεώρηση των πραγμάτων» και άλλα τέτοια που μοιάζουν να εξασφαλίζουν την υψηλή ποιότητα της παράστασης και την αναβάθμιση του μικρού θεατή προς το ιδανικό του υψηλώς καλλιεργημένου θεατρόφιλου.

Κάθε χρόνο η αθηναϊκή σκηνή του παιδικού θεάτρου- είτε πρόκειται για τα πιο μεγάλα και πλούσια θέατρα είτε για ημιερασιτεχνικές προσπάθειες- βρίθει παραστάσεων με παρόμοιες φιλοδοξίες. Οι περισσότερες από αυτές τις παραστάσεις αποτυγχάνουν στον σκοπό τους διώχνοντας μακρύτερα από το θέατρο τους μικρούς θεατές που οι περισσότεροι γονείς με κόπο ξεκόλλησαν από τις οθόνες. Το σκληρό «βαρέθηκα…» έρχεται αμείλικτο από τα παιδικά χείλη, που δεν γνωρίζουν από προσποιήσεις.

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος έχει αποδείξει ότι ξέρει να κάνει (και) πολύ καλό παιδικό θέατρο. Το αποδεικνύει ξανά φέτος με την «Ελίζα» που ανεβαίνει στο θέατρο Πόρτα– μια σκηνή με παράδοση στις ποιοτικές και επιτυχημένες παιδικές παραστάσεις. Ο Μοσχόπουλος χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το ομώνυμο έργο της Ξένιας Καλογεροπούλου, διασκευάζοντάς το. Το εμπλουτίζει με σημερινές πινελιές που του δίνουν νέες σκηνοθετικές δυνατότητες, κρατώντας ωστόσο σταθερά παρόντα στην παράσταση τα νοήματα της αγάπης, του ρομαντισμού, της συντροφικότητας και της φιλίας, πάνω στα οποία η πολύπειρη και αγαπημένη δημιουργός έστησε την ιστορία της στα τέλη της δεκαετίας του 1980.

Η αστροναυτικο-ρομποτική ιστορία της Ελίζας και του αγαπημένου της Πάτρικ εξελίσσεται σε ένα διαγαλαξιακό σύμπαν όπου η ιπποσύνη και η αστροναυτική συναντιούνται αναπάντεχα σε ένα σκηνικό φαντασίας που ξεκινά να δημιουργείται από τις σελίδες ενός βιβλίου το οποίο δεσπόζει στο κέντρο της σκηνής- για να μην ξεχνιόμαστε.

Αν το σκηνικό προϊδεάζει το κοινό για κάποιο παραμύθι και το οδηγεί στον κόσμο της φαντασίας, η αφηγηματική δύναμη της παράστασης και το διαλυτικό της χιούμορ θυμίζει ότι οι αξίες δεν εξαρτώνται από το που είμαστε, τι φοράμε από το αν κρατάμε φωτόσπαθα. Όπως συνήθως συμβαίνει στις παιδικές παραστάσεις του Θωμά Μοσχόπουλου, το χιούμορ είναι πανταχού παρόν, σαν υλικό που διαβρώνει τις ενήλικες βεβαιότητες των συνοδών αλλά και σαν πρώτη ύλη διασκέδασης και γέλιου. Οι σωστές δόσεις του αστεϊσμού και η καλοδουλεμένη τοποθέτηση και εκφορά του επιτρέπουν σε μικρούς και μεγάλους να γελούν με τα ίδια αστεία χωρίς να κάνουν σκόντα.

«Μπαμπά αυτό το θέατρο είχε πλάκα» έλεγε φεύγοντας η μικρή Δάφνη και ο μπαμπάς της ήξερε ήδη ότι την επόμενη φορά το πιτσιρίκι θα ακολουθήσει τη θεατρική του πρόταση με ακόμη μεγαλύτερη χαρά.

Η εξαιρετική όπως πάντα μουσική του Κορνήλιου Σελαμσή, σταθερού συνεργάτη του θεάτρου Πόρτα στις παιδικές παραστάσεις, συμβάλει – όπως και η εξαιρετική ομάδα ηθοποιών – στο να είναι η Ελίζα η καλύτερη ίσως παιδική παράσταση της χρονιάς.

(φωτογραφία: Πάτροκλος Σκαφίδας)

Πηγή: in2life.gr

Το άρθρο Ελίζα: Ίσως η καλύτερη φετινή παιδική παράσταση ανεβαίνει στο Πόρτα εμφανίστηκε πρώτα στο Θέατρο ΠΟΡΤΑ.

Για την παράσταση για παιδιά και εφήβους «Ελίζα» της Ξένιας Καλογεροπούλου που ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου στο θέατρο Πόρτα. Εκεί όπου το ελισαβετιανό ύφος συναντά τον διαγαλαξιακό φουτουρισμό. Κεντρική εικόνα ©Πάτροκλος Σκαφιδάς.

Γράφει η Ελευθερία Ράπτου

Η «Ελίζα» της Ξένιας Καλογεροπούλου πρωτοπαρουσιάστηκε το 1989 σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή. Το έργο είναι μερικώς βασισμένο στην αναγεννησιακή αγγλική κωμωδία «The fair maid of the West, or a girl worth gold» του Thomas Heywood (εκδόθηκε το 1631).

Η «Ελίζα», μπορεί να έχει ως ερέθισμα τα αγγλικά αναγεννησιακά μελοδράματα, αποτελεί ωστόσο σύλληψη πρωτότυπη και ανθεκτική, καθώς η Καλογεροπούλου κατάφερε να προσαρμόσει την πλοκή και τους χαρακτήρες στην ελληνική ιδιοσυγκρασία αλλά και να συμβαδίσει με την ευρωπαϊκή πρωτοπορία της εποχής σε ό,τι αφορά το σύγχρονο θέατρο για παιδιά.

Το έργο διαθέτει δραματικό πυρήνα, ο οποίος επενδύεται με λεπτό χιούμορ, οξυδερκή σχόλια, ιστορική γοητεία, περιπέτεια και ανατροπές, ενώ χαρακτηρίζεται από πολυτοπικότητα και ποικίλους χρονισμούς. Το κείμενο που έγραψε η Καλογεροπούλου είναι νευρώδες, με δραματική σύγκρουση, με χαρακτήρες πολυεπίπεδους, ερμηνευτικά ανοιχτούς, με το κωμικό στοιχείο να ενοφθαλμίζει σε καίρια σημεία την περιπέτεια, καθιστώντας την «Ελίζα» μια ιστορία που δεν είναι ακόμα ένα παραμύθι για τη σκηνή, αλλά μια στιβαρή θεατρική περιπέτεια, ανοικτή σε ποικίλα ανεβάσματα και οπτικές.

Η ιστορία διαδραματίζεται στο Πλίμουθ της Αγγλίας γύρω στο 1600. Η Ελίζα είναι μια νέα κοπέλα, με ισχυρή προσωπικότητα, η οποία εργάζεται ως σερβιτόρα σε μια πολύβουη ταβέρνα του λιμανιού, εκεί όπου συχνάζουν κάθε λογής άνθρωποι. Θα γνωρίσει τον Πάτρικ που είναι αξιωματικός του ναυτικού και οι δύο νέοι θα αγαπηθούν βαθιά. Ο Πάτρικ όμως πρέπει να φύγει μακριά και τα νέα του χαμού του κάπου σε θάλασσας μακρινές φτάνουν μετά από καιρό στο Πλύμουθ. Η Ελίζα δεν πτοείται και μαζί με τρεις φίλους της ναυλώνει ένα καράβι με σκοπό να βρει τον αγαπημένο της. Η ίδια ως καπετάνισσα διαπλέει τις θάλασσες. Το ταξίδι είναι περιπετειώδες: εξερευνήσεις, καταιγίδες και νηνεμίες, ναυμαχίες, βύθιση του πλοίου, αιχμαλωσία από τους Μαυριτανούς πειρατές, αλλά και η αναγκαστική κατάφαση σε γάμο με τον Άραβα βασιλιά Αζελάχ, το τέχνασμα για να μην παντρευτεί η Ελίζα τον βασιλιά της Μπαφούρας και η ανέλπιστη συνάντηση με τον Πάτρικ, ύστερα από πολλά σκαμπανεβάσματα της τύχης, είναι ακροθιγώς τα μέρη της ιστορίας που συγκροτούν την σκηνική περιπέτεια.

Η Ελίζα επανάρχεται στη σκηνή του θεάτρου Πόρτα σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου

Τη φετινή θεατρική περίοδο, ο Θωμάς Μοσχόπουλος επαναφέρει την Ελίζα και την περιπέτειά της στη σκηνή του θεάτρου Πόρτα. Η ομολογουμένως πολυαναμενόμενη εκ νέου παράσταση της γοητευτικής ιστορίας προτείνει ένα διαφορετικό τρόπο σκηνικής αφήγησης, ρευστό και τεχνηέντως αντιφατικό, εκκινώντας από το κλασικό πλέον κείμενο της Καλογεροπούλου με στόχο στην πορεία να εκταθεί στο χώρο και το χρόνο, στο παρόν και στο παρελθόν, στο σκηνικό εδώ και τώρα με το μελλοντικό εν δυνάμει.

Καθώς αρχίζει η παράσταση ή καλύτερα στο πρελούδιο αυτής, το ερώτημα που απευθύνουν οι ακροβολισμένοι, στην πλατεία του θεάτρου, ηθοποιοί, κρύβει και την ιδέα που βρίσκεται στον πυρήνα της παράστασης της «νέας» Ελίζας: «Ιππότες ή αστροναύτες; Σπαθιά ή φωτόσπαθα, βιβλίο ή τάμπλετ;» Και τελικά τι μπορεί να συμβεί αν οι ιππότες έχουν και φωτόσπαθα, οι αστροναύτες μιλούν με τον τρόπο του μπαρόκ και τα βιβλία διαβάζονται σαν τάμπλετ και αντιστρόφως; Γιατί στη διασκευή και τη νέα σκηνοθεσία της Ελίζας, ο Μοσχόπουλος δεν παρουσιάζει μονοδιάστατα ή «κλασικά» το περιπετειώδες δράμα-κωμωδία. Εξάλλου και το κοινό δεν είναι το ίδιο. Στον 21ο αιώνα οι ιστορίες μπορούν να παραμένουν γοητευτικές αλλά να τις λέμε με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Έτσι ο Μοσχόπουλος αποφασίζει να παρουσιάσει τολμηρά την εμπρόθετη διάσχιση των ορίων και των πιθανών σκηνικών αναγνώσεων. Στο κέντρο της φετινής Ελίζας παραμένει η ιστορία αγάπης δύο νέων που δεν το βάζουν κάτω και καταφέρνουν να ξανασυναντηθούν μετά από πολλές ανατροπές. Παραμένει επίσης ο νοηματικός πυρήνας της περιπέτειας, της εστίασης στον στόχο, της ανθεκτικότητας και της επιμονής. Αλλά ακριβώς στο «ανά-» και στο «διά-» στηρίζεται η σκηνοθετική πρόταση, μιας «Ελίζας» που ναι μεν ζει στο 1600 αλλά και σε μια άλλη διάσταση˙ ζει και δρα σε ένα μέλλον μακρινό, διαγαλαξιακό, όπου υπάρχουν και εκεί κακοποιοί και άρχοντες και πειρατές, και ναυτικοί και μάγειρες αλλά και παπαγάλοι, ενώ ονειρεύεται αναγεννησιακά.

Σε όποια χωροχρονική διάσταση και αν τοποθετηθεί η δράση, οι χαρακτήρες εξακολουθούν να αγαπούν, να αγωνιούν, να πιστεύουν στο φαινομενικά ακατόρθωτο, να πεινούν, να διψούν, να φοβούνται, να τολμούν και οπωσδήποτε να γελούν.

Στην παράσταση τα καράβια μπορούν να είναι και διαστημόπλοια, οι μπαρόκ γιακάδες να συνδυάζονται με διαστημικής αισθητικής φόρμες, η ταβέρνα στο λιμάνι μπορεί σε μια παράλληλη διάσταση να είναι κυβερνομπάρ, η Μπαφούρα να είναι και πλανήτης. Όμως σε όποια χωροχρονική διάσταση και αν τοποθετηθεί η δράση, οι χαρακτήρες εξακολουθούν να αγαπούν, να αγωνιούν, να πιστεύουν στο φαινομενικά ακατόρθωτο, να πεινούν, να διψούν, να φοβούνται, να τολμούν και οπωσδήποτε να γελούν.

Η φιλόδοξη σκηνική ανάγνωση του έργου, δεν αφήνει ασυγκίνητους τους θεατές. Οι μεγαλύτεροι, που ενδεχομένως έχουν παρακολουθήσει ως παιδιά την παράσταση «Ελίζα» στα τέλη της δεκαετίας του ΄80, συναντιούνται για άλλη μια φορά με τους ήρωες αλλά μέσα από τη «λοξή ματιά» που εμπρόθετα έχει προκριθεί. Τα παιδιά που παρακολουθούν για πρώτη φορά τα τεκταινόμενα, επιδίδονται ως θεατές σε ένα ενεργητικό πατινάζ στο χώρο και το χρόνο. Μπαρόκ μαζί με φουτουρισμό, παρελθόν και μέλλον συγχρόνως στο σκηνικό παρόν. Ξύλινα βαρέλια και drones, φωτισμοί νέον μαζί με σκηνικά αντικείμενα και τρόπους ελισαβετιανής αισθητικής, οθόνες που ακτινοβολούν μαζί με το βιβλίο όπου η ιστορία έχει καλλιγραφηθεί με επιμέλεια.

Η νέα Ελίζα είναι κλασική και ανατρεπτική συγχρόνως, ένα πείραμα πρωτότυπο και με αναπάντεχη αναστοχαστικότητα.

Αφήνοντας κατά μέρος ορισμένες αβλεψίες ή αστοχίες στα σκηνικά και τα κοστούμια (κυρίως σε κάποιες λεπτομέρειες που όμως κάνουν τη διαφορά), η σύλληψη του Μοσχόπουλου συγκινεί και κινητοποιεί το νεανικό κοινό. Τα λογοπαίγνια, η κίνηση στη σκηνή και οι ρυθμικοί διάλογοι, οι παράλληλες σκηνές συνιστούν ένα πειραματικό και ελκυστικό θεατρικό γεγονός, με το διαστημικό σκέλος της παράστασης να έχει χαρακτήρα ευρηματικό και πρωτότυπο. Η ομάδα των ηθοποιών, εξασκημένη στο λόγο και την κίνηση, είναι συντονισμένη με την σκηνοθετική ιδέα και την υποστηρίζει με σαφήνεια. Για ακόμη μια φορά ο Τάσος Ροδοβίτης, σε ποικίλους ρόλους, οργανώνει τους κρίσιμους αρμούς στο ευφρόσυνο σκηνικό πείραμα, σε μια δουλειά συνόλου όπου όλοι οι ηθοποιοί έχουν να επιτελέσουν σύνθετο έργο.

Η διακειμενική οπτική εκφράζεται και στη μουσική του Κορνήλιου Σελαμσή, ενώ οι φωτισμοί παίζουν σημαντικό ρόλο στη δείξη της χωροχρονικής διάσχισης, καθώς καθοδηγούν το κοινό στην ακολουθία των σκηνών και τη διασταύρωση των χρονισμών. Η παράσταση απευθύνεται σε παιδιά που έχουν αποκτήσει μια σχετική εμπειρία θεατή θεάτρου (ιδανικά από 7 ετών και άνω), ενώ μπορεί να συγκινήσει και να κινητοποιήσει και τους εφήβους.

Η νέα Ελίζα είναι κλασική και ανατρεπτική συγχρόνως, ένα πείραμα πρωτότυπο και με αναπάντεχη αναστοχαστικότητα. Και αν όλα μπορούν να συμβούν σε χωροχρόνους παράλληλους αλλά και διασταυρούμενους, το τέλος της παράστασης αποκαλύπτει τη θεατρική «μηχανή», θέτοντας αποσιωπητικά και την υπόσχεση μιας ενδιαφέρουσας συνέχειας.

*Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΡΑΠΤΟΥ είναι διδάκτωρ ΕΜΠ, θεατρολόγος-εκπαιδευτικός, κριτικός θεάτρου και παραστατικών τεχνών, κριτικός βιβλίου.

Πηγή: 018.bookpress.gr

Το άρθρο «Ελίζα» της Ξένιας Καλογεροπούλου σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου – Θέατρο για παιδιά και εφήβους πρωτότυπο, ανθεκτικό, συγκινητικό εμφανίστηκε πρώτα στο Θέατρο ΠΟΡΤΑ.

Όταν η Ξένια Καλογεροπούλου και ο Θωμάς Μοσχόπουλος υπογράφουν ένα παιδικό έργο, ξέρεις πως σίγουρα υπόσχονται ένα γλυκό όνειρο για τα παιδιά. Όπως απεδείχθη και για τους μεγάλους.

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΙΑ ΚΟΛΛΙΑ

Είναι πολύ παράξενο πως αλλάζει ο κόσμος με ένα παιδί. Όπως λέει και ο πατέρας του Αρη, ο Δημήτρης «Είναι ζωή μας πριν τον Αρη και η ζωή μας μετά τον Αρη». Σχεδόν δεν θυμόμαστε την «πριν». Σε εκείνη, την προηγούμενη, μερικά από τα «χειρότερά» μου από όσα έκαναν οι, ήδη, μαμάδες φίλες μου, ήταν τα παιχνίδια στο πάρκο και τα παιδικά σινεμά και θέατρα.

Μου φαίνονταν τρομερά βαρετά τα θεάματα και πολύ κουραστικά τα πάρκα. Ε, ποτέ μην λες τέτοια αν δεν τα ζήσεις. Στα πάρκα χαιρόμουν πολύ με τη δική του χαρά, ενώ ξετρελάθηκα και με τον Lama Lama και με τα Lemmings – τις αγαπημένες του σειρές. Οσο για τα παιδικά θέατρα; Διαλέγω πάντα όσα μου φαίνονται καλά ή μου συστήνουν και δικαιώνομαι πάντα.

Eτσι έφθασα και στο «Ελίζα». Είναι το καλύτερο έργο που έχω δει μέχρι σήμερα μαζί με το παιδί. Ευτυχώς, ήταν μαζί και η φίλη του η Λήδα και χάρηκαν διπλά. Είναι καταπληκτικό το ότι πια ένα παιδικό θέατρο σέβεται τον εαυτό του σαν να είναι ενήλικο και δεν «ξεπετάει» τα παιδιά με ευκολίες, προχειρότητες, φωνές και υπερβολές απλώς και μόνον επειδή είναι παιδιά και δεν θα καταλάβουν – νομίζουμε – και πολλά πράγματα.

Εκτός του ότι τα παιδιά καταλαβαίνουν πολλά περισσότερα από όσα νομίζουμε, δηλαδή τα πάντα, το παιδικό θέατρο (όπως και πολλά άλλα) διαμορφώνουν την αισθητική τους, καλλιεργούν την ψυχική τους υγεία και κυρίως τους περνούν μηνύματα, δεκάδες ουσιαστικά μηνύματα που εκείνα απορροφούν σαν σφουγγάρι. Οπότε, μία παράσταση σαν και αυτή που στέλνει μηνύματα αγάπης, ελπίδας και ήθους χωρίς περιττούς διδακτισμούς και αγγίζει το τέλειο σκηνικά και μουσικά την ώρα που οι ηθοποιοί δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό αποτελεί ένα αληθινό δώρο για το παιδί.

Είναι τόσο απλό να προσφέρουμε στα παιδιά μας αυτή την υπέροχη ένεση καλλιέργειας που μπορεί να καθορίσει τις επιλογές τους και τον τρόπο που σκέφτονται αλλά και τι θα αναζητούν να βλέπουν αύριο μεθαύριο. Είναι τόσο κρίμα να μην το κάνουμε. Χαρίστε την «Ελίζα» στα παιδιά σας. Χαρίστε την «Ελίζα» στον εαυτό σας. Περάσαμε και οι μαμάδες εξίσου ωραία!

Η Ελίζα, της Ξένιας Καλογεροπούλου, σε νέα διασκευή και σκηνοθεσία του Θωμά Μοσχόπουλου, είναι μια αγαπημένη περιπέτεια για όλη την οικογένεια, με ήρωες σε μοναδικές περιπλανήσεις, που φτάνουν ως… το διάστημα! Μέσα από συναρπαστική του δράση, το έργο αναδεικνύει με συγκινητικό τρόπο τη σημασία της αγάπης, της ελπίδας, της αντοχής και της δημιουργικής σκέψης, αξίες που το κάνουν να παραμένει τόσο επίκαιρο.

Η παράσταση μετατρέπει την ιστορία της Ελίζας σε μία απρόσμενη περιπέτεια, όπου το χιούμορ, η δημιουργικότητα και η μουσική συναντούν την επιστημονική φαντασία και την παιγνιώδη διάθεση του Θεάτρου Πόρτα.

Στη διασκευή του Θωμά Μοσχόπουλου, οι ηθοποιοί —σαν παιδιά που παίζουν— ξεκινούν από την ελισαβετιανή εποχή, στην οποία διαδραματίζεται το έργο, πειραματίζονται, αυτοσχεδιάζουν και μεταφέρουν την αφήγηση με εφευρετικότητα και απρόσμενες ανατροπές στον κόσμο της επιστημονικής φαντασίας, με θεαματικές μάχες ανάμεσα σε εξωγήινους, φωτόσπαθα που λάμπουν στο διάστημα και τη θαρραλέα Ελίζα να ναυλώνει ένα διαστημόπλοιο για να ξανασυναντήσει τον φίλο της, τον Πάτρικ.

Καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αυτού του μαγικού σκηνικού κόσμου έχουν τα εντυπωσιακά σκηνικά της Ελένης Νανοπούλου και τα θεαματικά κοστούμια της Κλαιρ Μπρέισγουελ, που συνδυάζουν στοιχεία εποχής με φουτουριστικές πινελιές. Την εμπειρία συμπληρώνουν οι υψηλής ποιότητας προβολές του Πάτροκλου Σκαφίδα και οι ατμοσφαιρικοί φωτισμοί της Σοφίας Αλεξιάδου.

Ο Κορνήλιος Σελαμσής υπογράφει την πρωτότυπη μουσική και τα τραγούδια, τα οποία ερμηνεύονται ζωντανά επί σκηνής από τον οκταμελή θίασο, προσθέτοντας ρυθμό, συγκίνηση και αμεσότητα στη θεατρική εμπειρία.
Η δύναμή του έργου έγκειται στην απλότητα και την αλήθεια της κεντρικής ηρωίδας: η Ελίζα δεν είναι κάποια σπάνια ή υπερφυσική φιγούρα, αλλά ένα απλό κορίτσι, με τις ίδιες δυνάμεις, αμφιβολίες και αδυναμίες που μπορεί να αναγνωρίσει κάθε παιδί — και κάθε μεγάλος. Κι όμως, αυτή η απλή κοπέλα καταφέρνει τα ακατόρθωτα. Με θέληση, αγάπη, πείσμα και επιμονή, η Ελίζα αντιμετωπίζει τις δυσκολίες με θάρρος και αισιοδοξία, υπενθυμίζοντάς μας πως η αληθινή δύναμη βρίσκεται μέσα μας.

Πηγή: news247.gr

Το άρθρο Ελίζα: Ερωτας, φωτόσπαθα και Ελισαβετιανές πινελιές εμφανίστηκε πρώτα στο Θέατρο ΠΟΡΤΑ.

Συνέντευξη στην Μάγδα Ζήνδρου

Η “Ελίζα” επιστρέφει φέτος στο Θέατρο Πόρτα και ήδη έχει αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές και σχόλια. Ανάμεσα στα δυνατά της στοιχεία, οι δύο πρωταγωνιστικοί ρόλοι, η Ελίζα και ο Πάτρικ, τους οποίους υποδύονται η Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου και ο Βασίλης Αθανασόπουλος.

Μιλήσαμε για τη συνεργασία τους, αλλά και για όσα κάνουν τη “νέα Ελίζα” απλά μοναδική!

Η “Ελίζα” ανεβαίνει στη σκηνή πολλά χρόνια μετά την πρώτη, ιστορική “Ελίζα” του Θεάτρου Πόρτα. Πώς νιώσατε γνωρίζοντας ότι θα γίνετε κομμάτι ενός έργου που έχει αγαπηθεί πολύ από μια μερίδα του κοινού, τους γονείς των παιδιών που βρίσκονται στο θέατρο;

Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου: Όταν μου έγινε η πρόταση για τον ρόλο της Ελίζας, ένιωσα ευγνωμοσύνη, αλλά ταυτόχρονα και μια αίσθηση ευθύνης — τόσο απέναντι στους ανθρώπους που έχουν ήδη δει την παράσταση, όσο και στους νέους μικρούς θεατές, για τους οποίους είναι μια άγνωστη ιστορία. Είναι πραγματικά όμορφο και συγκινητικό να γίνεσαι μέρος ενός έργου που έχει αφήσει τέτοιο αποτύπωμα.

Βασίλης Αθανασόπουλος: Προσωπικά, από τα έργα της Ξένιας Καλογεροπούλου, εκείνο που ήξερα από παιδί και αγαπούσα πολύ καθώς ήταν μια από τις πρώτες παραστάσεις που είχα δει, ήταν ο Οδυσσεβάχ. Ενήλικος πια έμαθα για την Ελίζα, και για το πρώτο της ανέβασμα. Είναι μια παράσταση, που στον χώρο του θεάτρου έχει αφήσει τη δική της ιστορία και πλέον διαπιστώνουμε ότι το έργο αυτό το αγαπάει πολύ ο κόσμος. Έρχονται άνθρωποι από το κοινό, μας λένε ότι το είχαν δει παιδιά και ήταν από τα έργα που έχουν ξεχωρίσει. Το θυμούνται ακόμα έντονα. Η αλήθεια είναι πως αυτό δημιουργεί ένα επιπλέον αίσθημα ευθύνης αν και δεν παύω να ευχαριστιέμαι την παράσταση. Αφηγούμαστε μια ιστορία που σχεδόν κυριολεκτικά ταξιδεύει τον θεατή σε άλλο γαλαξία.

Πόσο δύσκολο ή απελευθερωτικό είναι να ξανασυστήσεις την “Ελίζα” με μια νέα ματιά και τι είναι αυτό που σας άρεσε περισσότερο στην ιστορία;

Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου: Το να ξανασυστήσω την “Ελίζα” ήταν αρχικά μια μεγάλη πρόκληση, όμως με τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Θωμά είχα την ευκαιρία να την εξερευνήσω με ελευθερία και χωρίς περιττές ανησυχίες. Είναι ένα έργο με διαχρονικές αξίες — έρωτας, φιλία, θάρρος κ.τ.λ. — που, όσο κι αν το μεταμορφώσεις, δεν μπορεί να χαθεί ποτέ η ουσία του. Δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο σημείο του έργου που να μου αρέσει περισσότερο ή λιγότερο· αυτό που με συγκινεί είναι η σκέψη πως, παρ’ όλο που οι εποχές και η αισθητική μας αλλάζουν, αυτή η ιστορία παραμένει σημαντική κι επίκαιρη.

Βασίλης Αθανασόπουλος: Ο Θωμάς Μοσχόπουλος διασκεύασε το έργο με έναν τέτοιον τρόπο που με κάνει να νιώθω παιδί. Οι ελισαβετιανοί ήρωες μπαίνουν σε έναν κόσμο με διαστημόπλοια, ρομπότ και φωτόσπαθα. Είναι τόσο ενδιαφέρον αυτό το πάντρεμα, που παρά τις δυσκολίες που ενδεχομένως να αντιμετωπίσαμε, στο τέλος κερδίζει η μαγεία του θεάτρου, που βάζει κοινό και ηθοποιούς σε συνθήκες που ξεπερνούν κάθε φαντασία. Εκείνο που μου αρέσει περισσότερο στην ιστορία, είναι για μένα ένα από τα κύρια θέματα του έργου. Το πώς προκειμένου να πετύχεις αυτό που θες, βρίσκεις τον τρόπο να ξεπεράσεις κάθε δυσκολία. Εν προκειμένω, η Ελίζα, κάνει διαγαλαξιακό ταξίδι για να καταφέρει να είναι με τον άνθρωπο που αγαπά.

Τα κοστούμια της παράστασης είναι πραγματικά καταπληκτικά. Πώς ζείτε εσείς, πάνω στη σκηνή αυτή την μεταμόρφωση και τι σχόλια έχετε ακούσει από τα παιδιά;

Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου: Τα κοστούμια έχουν την ιδιότητα να ζωντανεύουν, κατά κάποιο τρόπο, τους χαρακτήρες που υποδυόμαστε, και είναι πράγματι εντυπωσιακά. Η αλήθεια είναι ότι, συνήθως, όσο πιο εντυπωσιακό είναι ένα κοστούμι για αυτούς που το βλέπουν, τόσο πιο περίπλοκο είναι για αυτούς που το φοράνε. Όμως οι αντιδράσεις των παιδιών μάς το κάνουν ευκολότερο. Σε κάθε παράσταση ανυπομονώ να δουν τις αλλαγές κοστουμιών — και εγώ να δω τις αντιδράσεις τους. Τις περισσότερες φορές μπερδεύονται όταν μας βλέπουν με τα κανονικά μας ρούχα βγαίνοντας από την παράσταση· δεν μας αναγνωρίζουν!

Βασίλης Αθανασόπουλος: Όταν υποδεχόμαστε τα παιδιά στην αίθουσα, συνήθως τα ρωτάω αν είμαι ιππότης ή αστροναύτης. Κάποια απαντούν με σιγουριά ένα από τα δύο, άλλα το σκέφτονται λίγο περισσότερο. Σίγουρα πάντως ενθουσιάζονται με αυτήν την ένωση των δύο διαφορετικών χρονικών περιόδων. Για εμάς αυτή η μεταμόρφωση είναι εξίσου συναρπαστική γιατί, πέρα από την τρομερή αισθητική των κοστουμιών που έφτιαξε η Κλαιρ, δεν παύουμε να είμαστε με το ένα πόδι στο παρελθόν και με το άλλο στο μέλλον.

Ποια είναι 3 χαρακτηριστικά της Ελίζας και του Πάτρικ που θέλετε να κρατήσουν τα παιδιά φεύγοντας από το θέατρο;

Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου: Όσον αφορά την Ελίζα, θα έλεγα: την τόλμη, την αφοσίωση και, κυρίως, το ότι δεν φοβάται να είναι ο εαυτός της. Και για τον Πάτρικ: την επιμονή, την ηρεμία και τη γενναιότητά του.

Βασίλης Αθανασόπουλος: Αναφέρω τρία, πολύ σημαντικά: Έχουν πίστη στους εαυτούς τους αλλά και ο ένας στον άλλον. Παλεύουν για να πετύχουν τους στόχους τους και δεν τα παρατάνε. Δεν αφήνουν τον φόβο να τους πτοήσει. Είναι πιο δυνατοί από αυτόν.

Πηγή: kathemeragoneis.com

Το άρθρο Η Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου και ο Βασίλης Αθανασόπουλος μας μιλούν για την “Ελίζα” εμφανίστηκε πρώτα στο Θέατρο ΠΟΡΤΑ.

Κάθε άνοιξη και αρχές καλοκαιριού στο Θέατρο Πόρτα συμβαίνει μια σταθερή συνάντηση που ενώ ξεκίνησε σχεδόν αθόρυβα πριν από 12 (ήδη!) χρόνια κατάφερε βήμα – βήμα να πάρει την διάσταση ενός μικρού θεσμού. Πρόκειται για τους Εαρινούς- Θερινούς επιμορφωτικούς κύκλους μαθημάτων υποκριτικής του Θωμά Μοσχόπουλου, που απευθύνονται σε επαγγελματίες ηθοποιούς και απόφοιτους δραματικών σχολών. Η επιτυχία του εγχειρήματος μες τα χρόνια είχε σημαντικούς καρπούς, όπως οι σποραδικές χορηγήσεις υποτροφιών για ειδικά workshops με την υποστήριξη μορφωτικών ιδρυμάτων, καθώς και η συνέχεια της συνεργασίας μας με έναν ικανό αριθμό ηθοποιών, που ξεπέρασε το επίπεδο της διδασκαλίας και της προπαρασκευής. Ενδεικτικό είναι πως ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των ηθοποιών που συμμετείχαν στις παραγωγές μας τα τελευταία χρόνια μας σύστησε τη δουλειά του στη διάρκεια των εν λόγω σεμιναρίων. Η επιστροφή συμμετεχόντων σε επόμενους κύκλους με ειδικές θεματικές (masterclasses) μες τα χρόνια, αποτελεί ένδειξη ότι η επιμορφωτική δουλειά που προτείνουμε έχει αποδοχή και αυτό αποτελεί σημαντική επιβεβαίωση για μας ειδικά σε περιόδους που το θέμα της καλλιτεχνικής παιδείας είναι τόσο φλέγον.

Συνεχίζουμε λοιπόν φέτος πάνω σε σταθερά μοτίβα: Δύο κύκλοι μαθημάτων, ένας βασικός-εισαγωγικός για όποιους θέλουν να λάβουν μέρος για πρώτη φορά στους κύκλους των μαθημάτων και ένας δεύτερος- masterclass, με εξειδικευμένη θεματολογία, που απευθύνεται σε όσους έχουν ήδη συμμετάσχει- ή θα συμμετάσχουν φέτος στον βασικό-εισαγωγικό κύκλο μαθημάτων.

ΘΩΜΑΣ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΣ

Α’ ΚΥΚΛΟΣ | Σεμινάριο Υποκριτικής

«Κλειδιά και τεχνικές για τη δόμηση και συστημική διερεύνηση ενός ρόλου»

Το σεμινάριο του Θωμά Μοσχόπουλου «Κλειδιά και τεχνικές για τη δόμηση και συστημική διερεύνηση ενός ρόλου» απευθύνεται σε ηθοποιούς που επιθυμούν να οργανώσουν και να εξελίξουν την προσωπική τους τεχνική, καθώς και να διερευνήσουν τρόπους επικοινωνίας και δημιουργικής λειτουργίας στη διάδρασή τους με τους συμπαίκτες και το κοινό τους. Στόχος του σεμιναρίου είναι η εισαγωγή μιας σειράς βασικών τεχνικών, που επιτρέπουν την αποτελεσματική αντιμετώπιση προβλημάτων ανάλυσης και σύνθεσης ρόλων. Οι κώδικες που προτείνονται είναι απλοί, κατανοητοί και άμεσα εφαρμόσιμοι, και μπορούν να οδηγήσουν στη μετεξέλιξή τους σε ιδιαίτερα σύνθετες και απαιτητικές εφαρμογές σκηνικής ερμηνείας.

Διάρκεια σεμιναρίου: 30 ώρες κατανεμημένες σε πέντε 6ωρες συναντήσεις.
Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 20 άτομα (Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας)
Τιμή συμμετοχής: 220€ + 24% ΦΠΑ
Ημερομηνίες & ώρες: 09-13 Ιουνίου, 10:00-16:00
Χώρος: Θέατρο Πόρτα

Για πληροφορίες κι εγγραφές:
email: porta-sem23@hotmail.com
τηλ.: 6937065382

(Απαραίτητη η αποστολή βιογραφικού σημειώματος με φωτογραφία.)

Β’ ΚΥΚΛΟΣ: Masterclass Υποκριτικής

«Ήθος ποιώ με ποίηση»

Ο φετινός (2025) κύκλος masterclasses του Θεάτρου Πόρτα και του Θωμά Μοσχόπουλου (που υπενθυμίζουμε απευθύνεται σε άτομα που έχουν παρακολουθήσει τον βασικό πρώτο κύκλο σεμιναρίων είτε φέτος είτε κάποια προηγούμενη χρονιά), έχει τον τίτλο «Ήθος ποιώ με ποίηση» και όπως μάλλον είναι προφανές από το λογοπαίγνιο έχει σαν θέμα τη σχέση του θεάτρου με την ποίηση και τον ποιητικό λόγο. Τα κείμενα που θα προσεγγιστούν τεχνικά, υφολογικά αλλά και από άποψη συσχέτισης φόρμας και περιεχομένου θα έχουν εύρος που θα εκτείνεται από την Αναγέννηση και το Μπαρόκ ως τον Μοντερνισμό διαμέσου του Ρομαντισμού. Ρυθμός, μέτρο, τονικότητα, παρήχηση, προσωδία, ομοιοκαταληξία στην υπηρεσία της θεατρικότητας. Ή πως η φαντασία απελευθερώνει την έκφραση κρατώντας την εντός ορίων με τεχνική.

Διάρκεια σεμιναρίου: 30 ώρες κατανεμημένες σε πέντε 6ωρες συναντήσεις.
Μέγιστος αριθμός συμετεχόντων: 20 άτομα (Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας)
Τιμή συμμετοχής: 250€ + 24% ΦΠΑ
Ημερομηνίες & ώρες: 23-27 Ιουνιου, 10:00-16:00
Χώρος: Θέατρο Πόρτα

Για πληροφορίες κι εγγραφές:
email: porta-sem23@hotmail.com
τηλ.: 6937065382

(Απαραίτητη η αποστολή βιογραφικού σημειώματος με φωτογραφία.)

“Μια ΠΟΡΤΑ ορθάνοιχτη”! Για να την κρατήσεις ανοιχτή:
Μεσογείων 59
115 26, Αθήνα
τηλ.: 210 77 11 333
https://porta-theatre.gr/

Το άρθρο Σεμινάριο & Masterclass Υποκριτικής με τον Θωμά Μοσχόπουλο – Ιούνιος 2025 εμφανίστηκε πρώτα στο Θέατρο ΠΟΡΤΑ.

«Είναι η μόνη δική μου παράσταση που όταν την παρακολουθώ, αφήνομαι, χάνομαι.»: Συζητώντας με τον Θωμά Μοσχόπουλο για τον δικό του Γκοντό και το μπεκετικό σύμπαν με αφορμή την παράσταση «Περιμένοντας τον Γκοντό»

Κείμενο: Πέπη Νικολοπούλου

Το Περιμένοντας τον Γκοντό στο Θέατρο Πόρτα σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου διανύει τον τελευταίο μήνα των παραστάσεών του, έπειτα από μια επιτυχημένη σεζόν, αποσπώντας ενθουσιώδη ανταπόκριση από το κοινό. Το εμβληματικό έργο του Ιρλανδού Νομπελίστα Σάμιουελ Μπέκετ, με τον θαυμαστό συνδυασμό φόρμας και περιεχομένου, παραμένει ένα αριστούργημα—άχρονο και ταυτόχρονα σύγχρονο, συγκεκριμένο και ταυτόχρονα αφηρημένο, σαφές και αινιγματικό.

«Τίποτα δεν είναι πιο πραγματικό από το τίποτα», είχε δηλώσει ο Σάμιουελ Μπέκετ και με αυτό το έργο του, αφήνοντας πάνω στη σκηνή ένα μεγάλο κενό να περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του, άλλοτε να διαστέλλεται και άλλοτε να συστέλλεται, ένα κενό γεμάτο σημασίες και μια αναμονή δίχως τελειωμό που βαραίνει όσο η ίδια η ύπαρξη. Δεν πρόκειται για απλώς ένα εμβληματικό έργο του Θεάτρου του Παραλόγου, αλλά ένα θεατρικό μανιφέστο που προσκαλεί το κοινό να αναμετρηθεί με τις πιο θεμελιώδεις πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης. Η δράση εκτυλίσσεται σε ένα απογυμνωμένο σκηνικό—ένας έρημος ανηφορικός δρόμος.

Οι δύο πρωταγωνιστές του, ο Βλαντιμίρ (Ντίντι) και ο Εστραγκόν (Γκόγκο) περιμένουν σε έναν έρημο δρόμο, δίπλα σε ένα δέντρο, την άφιξη ενός μυστηριώδους προσώπου, του Γκοντό. Καθώς περιμένουν, συζητούν, τσακώνονται, φιλοσοφούν, γελούν και απελπίζονται, ενώ συναντούν τους Πότζο και Λάκι, δύο άλλους χαρακτήρες που συνεισφέρουν στη σουρεαλιστική και βαθυστόχαστη ατμόσφαιρα του έργου. Ο Γκοντό, ωστόσο, δεν εμφανίζεται ποτέ, και η αναμονή των δύο πρωταγωνιστών συνεχίζεται, μετατρέποντας το έργο σε μια μεταφορά για την ανθρώπινη ύπαρξη, την απουσία νοήματος, την ελπίδα και την απόγνωση.

Το Περιμένοντας τον Γκοντό είναι ένα έργο γεμάτο επαναλήψεις, κυκλικότητα και ανοιχτές ερμηνείες. Θεωρείται ένα από τα πιο απαιτητικά έργα του σύγχρονου θεάτρου – όχι μόνο για τους ηθοποιούς, αλλά και για τον ίδιο τον σκηνοθέτη. Αναρωτιέμαι αν αυτό ήταν για τον Θωμά Μοσχόπουλο μια πρόκληση και όταν θα μιλήσουμε τον ρωτάω.

«Για πολλούς είναι ένα έργο δύσκολο και απαιτητικό. Αν καταφέρεις να κερδίσεις αυτό το μερίδιο του κοινού είναι μεγάλη επιτυχία. Από την άλλη δεν είναι τυχαίο ότι έχει χαρακτηριστεί δύσκολο έργο. Έχει παρουσιαστεί σε δύσκολα και ίσως δυσνόητα σκηνοθετικά ανεβάσματα. Κάτι που είναι παράλογο δεν το παίζεις παράλογα. Και αυτό είναι κάτι που είχα διαρκώς στο μυαλό μου να αποφύγω. Είναι σημαντικό να εισχωρήσες πίσω από τις ραφές της κατασκευής, ώστε ο θεατής να οδηγηθεί μόνος του σε αυτό το παράλογο».

«Ξεκίνησα από το κείμενο, μέσα από τη δική μου αντανάκλαση στη συγκεκριμένη φάση ζωής και ηλικίας»

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος θα  γνωρίσει το έργο σε μικρή ηλικία. Ένα τέτοιο αριστούργημα σε καλεί να το γνωρίσεις στα πρώτα σου ενήλικα, αναγνωστικά βήματα. «Όταν το πρωτοδιάβασα δεν μπορώ να πω ότι ήμουν σε θέση και να το επικοινωνήσω. Το θαύμαζα αλλά την ίδια στιγμή μου ήταν εντελώς ξένο. Kαι κάθε φορά που το ξαναδιάβαζα ανακάλυπτα και διαφορετικές οπτικές. Το μελέτησα πολύ, ειδικά μέσα στην καραντίνα που τελικά απέκτησε μια ευκρίνεια, σαν να μιλάει μέσα μου άμεσα, καθαρά, δίχως καμία διανοητική παρέμβαση ανάλυσης. Αισθανόμουν το κάθε τι».

Η σκηνοθετική του προσέγγιση θα ξεκινήσει από το ίδιο το κείμενο, εμβαθύνοντας στη ρυθμική του δόμηση, τις σιωπές, τις επαναλήψεις και τις υπόγειες εντάσεις που το διατρέχουν. Μέσα από αυτή τη λεπτομερή ανάγνωση, θα αναζητήσει τον παλμό του έργου, μεταφέροντας στη σκηνή όχι μόνο τις λέξεις, αλλά και τις αδιόρατες παύσεις. Κάθε ανάγνωση του Περιμένοντας τον Γκοντό έγινε μια συνάντηση με τον χρόνο—τόσο τον προσωπικό όσο και τον δραματουργικό—«και αυτή η σκηνοθετική προσέγγιση γεννήθηκε από την ανάγκη να αφουγκραστώ τι αντηχεί διαφορετικά μέσα μου σήμερα. Ξεκίνησα από το κείμενο το ίδιο, μέσα από τη δική μου αντανάκλαση στη συγκεκριμένη φάση ζωής και ηλικίας.»

Είχε φθάσει η ώρα να αναμετρηθεί σκηνοθετικά με τον «Γκοντό». «Συναντάει» τον Μπέκετ και αυτό του το έργο σε μια στιγμή ωριμότητας, αναμετρώντας όχι μόνο τη σκηνική του γλώσσα, αλλά και το ίδιο το αίνιγμα του χρόνου και της ανθρώπινης ύπαρξης. Είναι άραγε τυχαία αυτή η στιγμή, τον ρωτάω: «Ξέρεις η λέξη ωραίος σημαίνει αυτός που είναι στην ώρα του. Θέλω σε κάθε σκηνοθετική μου δουλειά να συνδιαλέγομαι με το τώρα μου, με το μέλλον μου ή με τον φόβο για το μέλλον μου. Και αυτό το έργο τα περιλαμβάνει όλα».

Για εκείνον αυτό το έργο δεν μοιάζει με ένα διανοητικό παίγνιο, πρόκειται για κάτι που πηγάζει από μια πολύ αληθινή και ακατέργαστη εσωτερική κατάσταση. «Θυμάμαι τη Φιόνα Σο όταν είχε έρθει στην Επίδαυρο για τις Ευτυχισμένες Ημέρες. Μαζί της είχα μοιραστεί το πόσο γενναιόδωρο και ανοιχτό είχα βρει το έργο. Ένιωθα σαν να εκτίθεται ειλικρινά μέσα από το κείμενο. Η σύνδεση της μιας φράσης με την άλλη είναι αυτή που δημιουργούσε τον περίεργο και παράλογο κόσμο. Δεν θα την ξεχάσω να μου περιγράφει τον φόβο της όταν βρέθηκε πάνω στη σκηνή και την απάντησή της πως ο μόνος τρόπος να μιλήσει είναι μέσα από τον φόβο της.», θα θυμηθεί ο Θωμάς Μοσχόπουλος.

«Το έργο μου αποκαλύφθηκε, είχε ροή, έμοιαζε με μουσική που αντιλαμβανόμουν χωρίς να μπορώ να εξηγήσω με τη λογική. Δεν ακολουθείς κάτι που είναι οργανωμένο δυνητικά με μια αυστηρή λογική αλλά με έναν υποκειμενικό συνειρμό τον οποίο μπορείς να ακολουθήσεις. Πάλλεσαι μέσα από μια δόνηση, μέσα από μια γλώσσα μη λεκτική».

Και αυτό ταιριάζει απόλυτα με το πώς λειτουργεί το θέατρο του Μπέκετ: δεν είναι απλώς παράλογο ή αποστασιοποιημένο, αλλά μια έκθεση, ένας διαρκής εσωτερικός αγώνας. Κάθε φράση συνδέεται με κάτι πραγματικό, ακόμα κι αν ο κόσμος του έργου μοιάζει ανοίκειος ή κατακερματισμένος. «Είναι η μόνη δική μου παράσταση που όταν την παρακολουθώ, αφήνομαι, χάνομαι. Αφήνομαι σε μια ροή που έχει να κάνει πολύ με τη στιγμή». Και αυτή ήταν και η σκηνοθετική καθοδήγηση προς την ομάδα των ηθοποιών.

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος επέλεξε με σκηνοθετική ευφυΐα να αναθέσει τους ρόλους του Βλαντιμίρ και του Εστραγκόν σε νεότερους ηθοποιούς, ανατρέποντας την «μπεκετική» παράδοση που θέλει αυτούς τους χαρακτήρες να ερμηνεύονται από μεγαλύτερους σε ηλικία. Αυτή η επιλογή προσέδωσε στο έργο μια σύγχρονη, ανανεωμένη οπτική. Ο Πάνος Παπαδόπουλος ενσαρκώνει τον Βλαδίμηρο με έναν συνδυασμό εύστοχης κωμικής αφέλειας και στοχασμού, ενώ ο Τάσος Ροδοβίτης αποδίδει τον Εστραγκόν με ειλικρίνεια και ευθύτητα. Ο Γιάννης Σαμψαλάκης, ως Πότζο, μεταφέρει με ένταση τη δυναμική του ρόλου, ενώ ο Γιάννης Βαρβαρέσος, ως Λάκυ, καθηλώνει με την τραγικότητα του χαρακτήρα του.

«Ήταν όλοι τους άνθρωποι που καταφέραμε να συνεννοηθούμε, μάλιστα σε ένα πεδίο αφαίρεσης. Αποφύγαμε να μπούμε σε πεδία ανάλυσης που συνηθίζουμε, είτε ψυχολογικής προσέγγισης είτε οποιασδήποτε ιδεολογικής και εισήλθαμε σε δυναμικές κατασκευής. Αφέθηκαν στο ένστικτό τους και στη διάθεση παιχνιδιού. Είμαι πάρα πολύ χαρούμενος και θεωρώ δικαιωμένο τον εαυτό μου σε σχέση με τις επιλογές της ομάδας. Άνθρωποι αφοσιωμένοι, χαμηλών τόνων σε μια αξιόλογη συνάντηση. Δουλέψαμε πάνω σε πολύ αυστηρούς, δομικούς κανόνες με μεγάλο βαθμό ελευθερίας ταυτόχρονα. Συγκεκριμένες οδηγίες όπου ο καθένας μπορούσε να εκφράσει τον εαυτό του».

Μπροστά σου το χειρότερο ώσπου να αρχίσεις να γελάς
-Σάμιουελ Μπέκετ

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος, ιχνηλατώντας με κατανόηση τον μπεκετικό κόσμο, αποτυπώνει με ακρίβεια το τραγικοκωμικό σύμπαν του έργου, όπου το γέλιο και η απόγνωση συνυπάρχουν αξεδιάλυτα. «Μπροστά σου το χειρότερο ώσπου να αρχίσεις να γελάς», έλεγε ο Μπέκετ υπενθύμιση στην κουβέντα μας. «Αυτή ακριβώς είναι η αίσθηση της τραγικότητας που την έχει και η τραγωδία. Η επίγνωση ότι παίρνω πολύ στα σοβαρά τον εαυτό μου, αυτό είναι για μένα το τραγικό της ανθρώπινης ύπαρξης. Η αίσθηση ότι θα βρεις νόημα, ότι εσύ δεν θα χαθείς, ότι εσύ είσαι διαφορετικός. Αυτό για μένα είναι μια τραγική συνείδηση που απλά αντέχεται μόνο μέσα από το χιούμορ».

Αυτό το έργο δεν μπορείς να το προσεγγίσεις μόνο συναισθηματικά—κι αυτή είναι η μεγάλη του αλήθεια. Είναι ένας αδιάκοπος διάλογος ανάμεσα στο λογικό και το παράλογο, το κωμικό και το τραγικό, το μεγάλο και το μικρό μια ακατάλυπτη ροή όπου η σκέψη και το συναίσθημα εναλλάσσονται αδιάλειπτα, δημιουργώντας ένα πεδίο συνεχούς αναζήτησης και αμφισβήτησης. «Το αστείο είναι ότι ο Μπέκετ γελάει και με το μεγάλο. Είναι σαν να σου ζητάει να αντέξεις την αμφιθυμία. Ότι μπορεί έναν άνθρωπο να τον αγαπάς και να τον μισείς ταυτόχρονα. Ότι ένα πράγμα να είναι η κατάρα και η ευλογία της ζωής σου ταυτόχρονα».

Τα σκηνικά και τα κοστούμια του Βασίλη Παπατσαρούχα συνθέτουν έναν κόσμο σκονισμένο, γεμάτο ερείπια—μια γκρίζα τοπογραφία της αναμονής, ένας διάδρομος έτοιμος να σε απογειώσει, να σε ανυψώσει που ποτέ δεν θα το κάνει, ένας χώρος όπου ο χρόνος έχει σταματήσει και η ελπίδα μοιάζει ταυτόχρονα παρούσα και ανέφικτη. Ο χώρος της παράστασης και η σκηνογραφία παίζουν σημαντικό ρόλο στην αίσθηση της αναμονής και του κενού. «Με τον Βασίλη συμφωνήσαμε από την πρώτη στιγμή στη διαμόρφωση μιας αίσθησης απόδρασης. Θέλαμε την προοπτική αλλά δεν είναι κιόλας. Είναι μια ψευδαίσθηση προοπτικής. Ένα σκηνικό που ενισχύει αβίαστα την εικαστικότητα», αναφέρει ο σκηνοθέτης για τη συνεργασία με τον Βασίλη Παπατσαρούχα.

Ο Γκοντό είναι ένα σύμβολο που έχει ερμηνευθεί ποικιλοτρόπως – ως θεός, ως ελπίδα, ως εξουσία, ως κενό. Ο ίδιος ο Μπέκετ είχε πει ότι αν ήξερε ποιος είναι ο Γκοντό, θα το είχε γράψει στο έργο. Πώς επέλεξε άραγε να τον προσεγγίσει, τον ρωτάω. «Για εμένα είναι ο Γκοντό. Τίποτα άλλο. Τόσο απλό. Ξέρεις κάποιοι φίλοι του έχουν πει, ότι οι περισσότεροι διάλογοι του Μπέκετ είναι αποτυπωμένοι από κουβέντες που έκανε με τη γυναίκα του. Σκέψου πόσο ακραία ρεαλιστικό είναι αυτό. Φαντάσου να αντλείς τέτοια κομμάτια διαλόγων από διαφορετικά μέρη, από ανθρώπους που ζουν σε άλλους τόπους, και να λες: “Αυτό είναι η ζωή στη γη”».

Σε μια εποχή όπου η αίσθηση της αναμονής και της αβεβαιότητας είναι πιο έντονη από ποτέ το έργο παραμένει επίκαιρο όσο ποτέ. «Είναι ένα έργο για την αναμονή, την αναγέννηση, το πένθος, τη χαρά, τη μνήμη. Είναι ένα έργο για το τέλος των έργων».

Οι επόμενες θεατρικές συναντήσεις με τον Θωμά Μοσχόπουλο

Η κουβέντα μας πλησιάζει στο τέλος της και στην οθόνη μου έχω το πρόσωπο του Θωμά Μοσχόπουλου γεμάτο ενέργεια, ανανεωμένο και χαρούμενο. Εδώ και αρκετό καιρό βρίσκεται στην Κύπρο όπου σκηνοθετεί για πρώτη φορά στην Κεντρική Σκηνή του ΘΟΚ. Στο έργο «Επιθεωρητής» του Νικολάι Γκόγκολ, με αριστοφανική μαεστρία, παρελαύνει μπροστά στα μάτια του θεατή η παθογένεια της γραφειοκρατίας και η κοινωνική διαφθορά έχοντας μια θεματική συνάφεια με το μπεκετικό κόσμο που έχει στήσει στο Θέατρο Πόρτα. «Μια παράσταση που έχει απευθείας συνειρμούς με τη φάρσα και το παράλογο του Μπέκετ. Είμαι πολύ τυχερός γιατί έχω έναν πολύ μεγάλο θίασο με τον οποίο συνεργάζομαι εξαιρετικά και μαζί δημιουργούμε μια αίσθηση ομάδας με ανθρώπους που δεν γνώριζα πολύ καλά και αυτό είναι πολύ ανανεωτικό».

Το αμέσως επόμενο διάστημα, θα τον συναντήσουμε στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος με ένα έργο δικό του, μια αναφορά ξεκάθαρα στον Μπέκετ, μια άσκηση ύφους φόρος τιμής στον θεατρικό συγγραφέα με αφετηρία από το «Περιμένοντας τον Γκοντό» σε μια δική του εκδοχή. Στο Χατζιμίρ και Φιλιντόρ ή «Οι δελφίνοι», πρωταγωνιστές δύο δελφίνοι που περιμένουν να δουν ποιος από τους δύο θα στεφθεί Βασιλιάς. Μια θεατρική αναμέτρηση, όπου το τραγικό και το κωμικό συναντώνται ξανά, σε μια έντονα συμβολική φόρμα.

Πηγή: elculture.gr

Το άρθρο Θωμάς Μοσχόπουλος: «Θέλω σε κάθε σκηνοθετική μου δουλειά να συνδιαλέγομαι με το τώρα μου, με το μέλλον μου ή με τον φόβο για το μέλλον μου» εμφανίστηκε πρώτα στο Θέατρο ΠΟΡΤΑ.

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος σκηνοθέτησε μια παράσταση στην οποία ανέδειξε το κείμενο και τα νοήματα του Σάμιουελ Μπέκετ.

ΓΡΑΦΕΙ Η ΤΟΝΙΑ ΤΣΑΜΟΥΡΗ

Tο έργο γραμμένο το 1952, στη μεταπολεμική Ευρώπη, το Περιμένοντας τον Γκοντό είναι μια σύγχρονη ελεγεία για τον πόλεμο, την ανθρώπινη ύπαρξη και το χρόνο. Ο Ιρλανδός Σάμιουελ Μπέκετ, ο οποίος έζησε στο Παρίσι πριν, αλλά και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (σημ. εντάχθηκε στους κόλπους της Γαλλικής αντίστασης), έγραψε το πρώτο του θεατρικό έργο στα Γαλλικά και όχι στη μητρική του γλώσσα, τα Αγγλικά, απομακρύνοντας περιττούς συναισθηματισμούς και εστιάζοντας στα θεμελιώδη υπαρξιακά νοήματα.

Ο Βλαντιμίρ και ο Εστραγκόν (ή αλλιώς οι Ντίντι και Γκόγκο), είναι δύο περιπλανώμενοι φτωχοδιάολοι (=trumps). Περιφέρονται καθώς περιμένουν τον Γκοντό, μολονότι δεν είναι σίγουροι ούτε ότι τον γνωρίζουν, ούτε πότε ή που θα συναντηθούν μαζί του, ούτε εάν όντως έχουν συνεννοηθεί να βρεθούν. Αναμένοντας τον Γκοντό, αδυνατούν να φύγουν και έτσι βρίσκονται βαλτωμένοι, ανήμποροι – κατά δήλωσή τους – να απολαύσουν, να γευτούν και να βιώσουν τη ζωή τους, αναγκασμένοι σε μια αέναη προσμονή. Κατά τη διάρκεια του έργου, και ενώ οι δύο ήρωες περιμένουν τον Γκοντό, εμφανίζονται ο Πότζο με τον Λάκι, το Αγόρι, ξανά ο Πότζο και ο Λάκι, ξανά το Αγόρι. Κάθε Πράξη τελειώνει με τους ίδιους να ετοιμάζονται να φύγουν, αλλά, εν τέλει, να παραμένουν ακίνητοι, ασάλευτοι.

Ο Μπέκετ είχε ασχοληθεί από νωρίς με τη σημασία του χρόνου στη ζωή του ανθρώπου, μελετώντας διεξοδικά το Αναζητώντας το χαμένο χρόνο του Μαρσέλ Προυστ. Ο χρόνος, στο έργο, μοιάζει αδρανοποιημένος, σταματημένος, βασανιστικός. Η αναμονή είναι αυτή που καθορίζει τους δύο ήρωες, οι οποίοι ενώ περιμένουν, έχουν χάσει την αίσθηση του χρόνου: τί μέρα είναι; τί ώρα είναι; τί ηλικία έχουν οι ίδιοι; πόσο χρονών είναι οι άλλοι; Όλα είναι σχετικά, όπως σχετικός είναι και ο ίδιος ο χρόνος, λόγω της υποκειμενικής του φύσης. Η υποκειμενικότητά του κατά την πρόσληψη άλλωστε, είναι αυτή που προσδίδει στο χρόνο διαφορετικά χαρακτηριστικά για τον εκάστοτε άνθρωπο. Το μόνο στοιχείο στο έργο που καθιστά αντικειμενικό το πέρασμα του χρόνου είναι τα φύλλα που βγαίνουν στο δέντρο από την πρώτη Πράξη στη δεύτερη.

Ο Μπέκετ επέλεξε να ασχοληθεί με τη σημασία του χρόνου, και δή τον υποκειμενισμό του, αναδεικνύοντας τη ματαιότητά του. Λίγα μόλις χρόνια μετά τις θηριωδίες ενός παγκόσμιου πολέμου, ο Ντίντι αναρωτιέται, «Μήπως εγώ κοιμόμουν, ενώ οι άλλοι υπέφεραν;». Ο υποκειμενισμός κυριαρχεί παντού στο έργο, υπενθυμίζοντάς μας ότι στην ανθρωπότητα απουσιάζει ο αντικειμενισμός, τον οποίο τόσο αναζητούν οι δύο ήρωες και δή ο Βλαντιμίρ. Σπαρακτικά ο Ντίντι ζητά από το Αγόρι να επιβεβαιώσει ότι τους είδε, επιβεβαιώνοντας συνεπώς την ίδια τους ύπαρξη. Αλλά και το Αγόρι βιώνει τον υποκειμενισμό αυτής της ζωής, αφού αυτό είναι τυχερό σε σχέση με τον αδελφό του, μιας που ο Γκοντό του φέρεται καλά. Μήπως όμως και η ευτυχία ή η δυστυχία, τυχαίες δεν είναι; Έτσι, ο αφέντης-Πότζο της πρώτης Πράξης που σέρνει τον υποδουλωμένο Λάκι, στη δεύτερη Πράξη τυφλώνεται και έχει ανάγκη από την καθοδήγηση του μουγκού πλέον Λάκι. Ολόκληρη η ανθρωπότητα, σχηματικά, εμφανίζεται στους Ντίντι και Γκόγκο, ενώ αυτοί περιμένουν τον Γκοντό. Εμμονικά προσκολλημένοι στην αναμονή τους όμως χάνουν το χρόνο τους, και, κατά συνέπεια, τη ζωή, αλλά και τον ίδιο τους τον εαυτό.

Η παράσταση

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος έστησε μια άρτια παράσταση, στην οποία αναδύεται, εν πλήρη συνθέσει, η δραματουργία του Σ. Μπέκετ. Ο σκηνοθέτης απέδωσε με εκπληκτική μαεστρία τον υπαινικτικό, άλλοτε ελλειπτικό, αλλά πάντοτε πλήρη και μεστό νοημάτων λόγο του συγγραφέα. Αναμετρήθηκε επίσης απολύτως επιτυχώς με τις μπεκετικές σιωπές και παύσεις, δημιουργώντας σκηνικά μια απόκοσμα ήρεμη ατμόσφαιρα και παράλληλα αποδίδοντας τα νοήματα που κρύβονται σε αυτές.

Ο Θ. Μοσχόπουλος ισορρόπησε επίσης ανάμεσα στον γραπτό και παραστασιακό κόσμο του Μπέκετ, αποδίδοντας τις υπαρξιακές αγωνίες του συγγραφέα ιδωμένες μέσα από τον, φαινομενικά, κωμικό, αλλά ουσιαστικά θλιβερό, κόσμο του βαριετέ και του τσίρκο. Συνυπάρχει λοιπόν το έντονα κλόουνεσκ στοιχείο, με τα gangs και τα slapsticks των ηρώων, με τα άγχη, την απελπισία και την απόγνωση του ανθρώπου απέναντι στο άγνωστο, στο ανεξήγητο, στο υπέρτατο.

Οι Ηθοποιοί

Εξαιρετικός ο Εστραγκόν τον οποίο υποδύθηκε, με μοναδική, φαινομενική, αφέλεια, αλλά και μεστή θλίψη ο Τάσος Ροδοβίτης, ισορροπώντας επιτυχώς ανάμεσα στο κλόουνεσκ και τον υπαρξισμό. Καλός ο παρτενέρ του, ο Πάνος Παπαδόπουλος ως Βλαδίμηρος, μολονότι υπήρξε αρκετά φορμαλιστικός στην ερμηνεία του. Πολύ καλός ο Πότζο του Γιάννη Σαμψαλάκη, ο οποίος έπαιξε με μαεστρία μεταξύ κωμωδίας και αυταρχισμού, σκιαγραφώντας μια πολύ σύγχρονη φιγούρα της εξουσίας. Εξίσου καλός ο Λάκυ του Γιάννη Βαρβαρέσου, ο οποίος απέδωσε την απελπισία του ήρωα, ειδικά μέσω της υπέροχης κινησιολογίας του. Τέλος, καλός ήταν και ο Πέτρος Δημοτάκης, ως Αγόρι.

Συντελεστές

Αρχικά, η καλή και σύγχρονη μετάφραση της Αλεξάνδρας Παπαθανασοπούλου αποτέλεσε την πρώτη ύλη στην οποία πάτησε η εξαίρετη σκηνοθεσία του Θ. Μοσχόπουλου. Ιδιαίτερα σημειολογικά φορτισμένα τα σκηνικά, αλλά και τα κοστούμια (Βασίλης Παπατσαρούχας). Ο απόκοσμος, γεμάτος φθορές, δρόμος, αποτυπώνει την απόγνωση και το κενό των ηρώων, οι οποίοι βρίσκονται μπροστά σε ένα αδιέξοδο. Ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουν. Τα σκονισμένα, παλιά, φθαρμένα κοστούμια των ηρώων, μαρτυρούν την πολυετή τους παρουσία στη γη, υποδηλώνοντας την ηλικία τους. Παράλληλα, επί σκηνής ζωντάνεψαν οι  χαρακτηριστικές αρβύλες, σήμα κατατεθέν των μπεκετικών ηρώων, καθώς και τα μεσοπολεμικά τους καπέλα. Εξαιρετικά χαρακτηριστικό επίσης το κοστούμι του Αγοριού, το οποίο μοιάζει με στολή φυλακής, υπονοώντας ότι βρίσκεται φυλακισμένο στην ίδια του τη ζωή. Τέλος, οι φωτισμοί (Νίκος Βλασόπουλος) είναι ανυπέρβλητοι, ειδικά όταν χαμηλώνουν προκειμένου να φανερώσουν ένα ολόγιομο φεγγάρι, που συνοδεύει τη μοναξιά των ηρώων, και κυρίως τη μοναξιά της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης.

Εν κατακλείδι

Το Περιμένοντας τον Γκοντό είναι ένα εμβληματικό κείμενο της σύγχρονης παγκόσμιας δραματουργίας. Διαχρονικό και διαρκώς επίκαιρο, προσεγγίζει τη ζωή, τον άνθρωπο και το χρόνο ο οποίος ορίζει και τα δύο. Η παράσταση πετυχαίνει με λυρισμό, αλλά και ωμότητα να μιλήσει για τα μεγαλύτερα και βαθύτερα θέματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Στη σημερινή εποχή, η οποία απ-ανθρωπίζει τα πάντα και τους πάντες, το Περιμένοντας τον Γκοντό αποτελεί υπενθύμιση του πώς να είμαστε άνθρωποι.

Photo Credit: Πάτροκλος Σκαφίδας

Πηγή: culturenow.gr

Το άρθρο «Περιμένοντας τον Γκοντό», στο Θέατρο Πόρτα | Κριτική Θεάτρου εμφανίστηκε πρώτα στο Θέατρο ΠΟΡΤΑ.

Το άρθρο Περιμένοντας τον Γκοντό εμφανίστηκε πρώτα στο Θέατρο ΠΟΡΤΑ.

Γράφει ο Δημήτρης Γλύστρας

Tι περιμένει κανείς από μια παράσταση του Γκοντό; Το μπεκετικό κείμενο που ακουμπά στο θέατρο του παραλόγου, φιλοσοφεί αναστοχαστικά και θέτει πολλά και διαφορετικά ζητήματα, φαίνεται να είναι διαρκώς ανοικτό σε ερμηνείες. Τι είναι ο Γκοντό και τι περιλαμβάνει η αναμονή των πρωταγωνιστών; Τι ακριβώς περιμένουν; Τον θάνατο; Το άγνωστο; Ό,τι δεν έρχεται; Ίσως όλα αυτά μαζί – πάντως μία και μόνη απάντηση δεν υπάρχει.

Διόλου τυχαία άλλωστε. ουκ ολίγο μελάνι έχει χυθεί από θεατρολόγους που επιχειρούν να ερμηνεύσουν τον μεγάλο συγγραφέα. Είναι όμως από τις μεγάλες αρετές αυτού του κειμένου η δυνατότητά του να προσαρμόζεται σε διαφορετικές σκηνοθεσίες και να έχει πάντα κάτι να πει ανάλογα με τη ματιά των δημιουργών κάθε παράστασης.

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος σκηνοθετεί το περιμένοντας τον Γκοντό στο θέατρο Πόρτα με σεβασμό, αλλά και με έμπνευση. Παίζει με το υποδόριο χιούμορ του κειμένου και διακόπτει έτσι θεραπευτικά την σχεδόν σκοτεινή φιλοσοφική διάθεσή του. Χρησιμοποιεί τη διανομή για να δώσει το νόημα που έχει διαλέξει: Δεν αναθέτει σε μεγάλους σε ηλικία ηθοποιούς τους βασικούς ρόλους της αναμονής, κάτι που στρέφει το έργο προς αναζητήσεις μικρότερων ηλικιών και προς την απόπειρά τους να ξεκινήσουν τη ζωή τους, μολονότι αμφίγνωμοι για τη δυνατότητά τους να το καταφέρουν.

Οι παλινωδίες τους είναι κωμικές γιατί μοιάζουν υπερβολικές, αλλά κατά βάθος –το νιώθουμε- οι χαρακτήρες παλινωδούν σε πολύ ρεαλιστικό επίπεδο, όπως ο καθένας από εμάς.

Τους ρόλους ερμηνεύουν εξαιρετικά πρώτα οι Πάνος Παπαδόπουλος (Βλαδίμηρος) και Τάσος Ροδοβίτης (Εστραγκόν) και μετά οι Γιάννης Σαμψαλάκης (Ποτζό), Γιάννης Βαρβαρέσος (Λάκυ) και Πέτρος Δημοτάκης (Αγόρι). Ο Πάνος Παπαδόπουλος δίνει μια εσωτερική και εντελώς προσωπική ερμηνεία και για τον λόγο αυτόν ξεχωρίζει. Όλοι όμως οι ηθοποιοί είναι πολύ δουλεμένοι και απόλυτα συντονισμένοι τόσο μεταξύ τους όσο και με το πνεύμα της παράστασης.

Η ιδιαίτερη και ακριβής σκηνοθεσία παίρνει ώθηση από το ιδιαίτερης αισθητικής κεκλιμένο και αφαιρετικό σκηνικό και τα κουστούμια του Βασίλη Παπατσαρούχα, τα οποία παραπέμπουν σε έναν μη ρεαλιστικό και σχεδόν ονειρικό κόσμο. Την χαρακτηριστική κινησιολογία της παράστασης έχει αναλάβει ο Χρήστος Στρινόπουλος και τους φωτισμούς ο Νίκος Βλασσόπουλος.

Ο Γκοντό του Θωμά Μοσχόπουλου είναι μια εξαιρετική πρόταση για να δει κάποιος το διάσημο έργο. Μια πρόταση ταυτόχρονα πρωτότυπη αλλά και σεβαστική που έχει το ένα της πόδι στην κωμωδία και το άλλο στην τραγωδία. Με ρυθμό, ισορροπίες και πολύ καλές ερμηνείες.

Για τις ημέρες των γιορτών προστέθηκαν και επιπλέον παραστάσεις. Δείτε τις ημέρες και τις ώρες και κλείστε θέση εδώ.

Πηγή: in2life.gr

Το άρθρο Απολαυστικός Γκοντό του Θ. Μοσχόπουλου στο Πόρτα εμφανίστηκε πρώτα στο Θέατρο ΠΟΡΤΑ.

Για την παράσταση «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου, η οποία παρουσιάζεται στο Θέατρο Πόρτα, μέχρι και τις 12 Ιανουαρίου 2025.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος προτείνει στο θέατρο «Πόρτα» μιαν ώριμη, αλλά κλασικιστική στην προσέγγιση σκηνοθεσία του «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Μπέκετ. Ο κύριος Μοσχόπουλος ακολουθεί κατά γράμμα τη λιτότητα αυτού του δραματουργικού ογκόλιθου, χωρίς να προσθέτει σχόλια ή προσωπικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις, πλην ίσως της παρέμβασης στη σκηνογραφία και στην εκφορά του λόγου, καθώς και του νεαρού της ηλικίας των πρωταγωνιστών του. Το έργο στέκει ανθεκτικό μέσα στον χρόνο, προσφέρεται για πολλαπλές αναγνώσεις και, μάλλον, σταδιακά διαμορφώνει το συνειδησιακό τοπίο του θεατή, με την πολλαπλή έκθεσή του σ’ αυτές τις διαφορετικές αναγνώσεις. Στη συγκεκριμένη παράσταση επικρατεί μια σεβαστική στάση απέναντι στο κείμενο.

Ο Πάνος Παπαδόπουλος, με τη χαρακτηριστική επιβράδυνση των φράσεών του, ενσαρκώνει έναν Βλαδίμηρο εγγύτερο στην προσωδία που προτείνει ο Κορνήλιος Σελαμσής (μια προσωδία που προσωπικά δεν γνωρίζω, όμως αισθάνομαι τη λειτουργικότητά της). Ο Τάσος Ροδοβίτης ως Εστραγκόν φιλοτεχνεί έναν ανόητο χαρακτήρα με αστικό ντύσιμο και ασθενική μνήμη – πλην της σωματικής, βραχυπρόθεσμης εκδοχής της. Ο «Ντιντί» και ο «Γκογκό» είναι εξαρχής απογοητευμένοι και η επικοινωνία μεταξύ τους είναι δυσχερής – το μόνο που τους συνδέει είναι μια παιδαριώδης αμοιβαία τρυφερότητα και εξάρτηση. Ταΐζουν ο ένας τον άλλον γογγύλια και καρότα και περιμένουν αγόγγυστα τη μη-έλευση του Γκοντό, όπως δεκαετίες τώρα την αναμένουν μαζί τους οι θεατές αυτού του αριστουργήματος σε δεκάδες σκηνοθετικές προσεγγίσεις [1]. Ο Γιάννης Σαμψαλάκης ως Πότζο σέρνει τον Γιάννη Βαρβαρέσο ως Λάκυ, προϊδεάζοντας για μια πιθανή αντιστροφή των ρόλων βασανιστή-βασανιζόμενου. Ο Πέτρος Δημοτάκης ως αγγελιοφόρος του μονίμως απόντος Γκοντό εντάσσεται στην πεντάδα των νέων πρωταγωνιστών με οργανικό τρόπο.

Δεν υπάρχει κάποιο σημείο που να «εκκρεμεί» ως προς τη σκηνική του απόδοση. Ο δισταγμός, η αναποφασιστικότητα, η εκκρεμούσα άφιξη, ο επιβραδυνόμενος ρυθμός της μετακίνησης, ακόμη και η ακινησία, η στασιμότητα, η πεισιθάνατη διάθεση. Τέλος, ο σαρκασμός, η αυτοϋπονόμευση, η χιουμοριστική διαχείριση του μοναδικού σκηνικού αντικειμένου: του δέντρου, ως αρχετυπικού δείγματος ζωής, διάρκειας, σχηματοποίησης ενός ψυχικού τοπίου. Η παράσταση του Μοσχόπουλου είναι άρτια από κάθε άποψη: οι μισοειπωμένες λέξεις που εκστομίζονται ακρωτηριασμένες, το παραλήρημα του Λάκυ που σοκάρει με την απόλυτη αναφορικότητά του στην πραγματική ζωή, η χορογραφική προσέγγιση του Χρήστου Στρινόπουλου που δημιουργεί διαδοχικά tableaux, το ευρηματικό, καλαίσθητο μακιγιάζ της Όλγας Φαλέι, το σκηνικό του Βασίλη Παπατσαρούχα, που συνιστά εικαστική κατάκτηση αφ’ εαυτού.

Η παράσταση του Μοσχόπουλου είναι άρτια από κάθε άποψη: οι μισοειπωμένες λέξεις που εκστομίζονται ακρωτηριασμένες, το παραλήρημα του Λάκυ που σοκάρει με την απόλυτη αναφορικότητά του στην πραγματική ζωή, η χορογραφική προσέγγιση του Χρήστου Στρινόπουλου που δημιουργεί διαδοχικά tableaux, το ευρηματικό, καλαίσθητο μακιγιάζ της Όλγας Φαλέι, το σκηνικό του Βασίλη Παπατσαρούχα, που συνιστά εικαστική κατάκτηση αφ’ εαυτού.

Ανυψωμένο προς τα πίσω, το σκηνικό του Παπατσαρούχα παραπέμπει στο ανάχωμα/τάφο του «Ω! Οι ευτυχισμένες μέρες». Με διαδοχικούς φωτισμούς που υπαινίσσονται τη ροή του χρόνου, οι ηθοποιοί παλεύουν σε δυσχερή μετατόπιση πάνω σε ένα γκρίζο ολισθηρό τοπίο, μεταπυρηνικό ή βομβαρδισμένο, επικλινές τραπέζιο. Αυτό το ερείπιο ή σπάραγμα επιφάνειας δίνει τη δυνατότητα στους ηθοποιούς να μπαινοβγαίνουν από ανοίγματα που ακόμη καπνίζουν και με μια φαιά σκόνη να έχει επικαθίσει στα πρόσωπά τους – ένα μακιγιάζ που απαρτιώνει ένα αξιοπρόσεκτο αισθητικό σύμπαν καταστροφής. Το φως στο βάθος από τον Νίκο Βλασόπουλο είναι επίσης μετα-αποκαλυπτικό, παράγοντας την ψευδαίσθηση ενός είδους Καθαρτηρίου. Τέλος, να τονισθεί η σκηνική αποτελεσματικότητα της μετάφρασης της Αλεξάνδρας Παπαθανασοπούλου, που αποτέλεσε τον καμβά εξυφανσης της παραστασης.

1. Ο Μπέκετ επρόκειτο ως εθελοντής να οδηγήσει ένα ασθενοφόρο του γαλλικού στρατού το 1940, αλλά, δυο μέρες προτού οι ναζί βαδίσουν στην Αψίδα του Θριάμβου, δραπετεύει με τη σύζυγό του στην παραθαλάσσια Αρκασόν, για να επιστρέψει κρυφά στο Παρίσι τον σκληρό χειμώνα του 1940-41, επιβιώνοντας με ελάχιστα λαχανικά: από εκεί πηγάζουν και οι ζωηρές συνομιλίες μεταξύ του Vladimir και του d’Estragon καθώς μιλούν για καρότα, ραπανάκια και γογγύλια στο Περιμένοντας τον Γκοντό

*Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Το νέο του μυθιστόρημα «Αλλοτεκοίτη – Εκεί που χάθηκε η βλάστηση» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική.

Πηγή: bookpress.gr

Το άρθρο «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Μπέκετ, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο Θέατρο ΠΟΡΤΑ.