Διαβάστε τους συντελεστές και δείτε φωτογραφικό υλικό από την παράσταση της θεατρικής σεζόν 2023/2024.

Διαβάστε τους συντελεστές και δείτε φωτογραφικό υλικό από την παράσταση της θεατρικής σεζόν 2024/2025.

Θεατρική απόδοση του έργου του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι
Σκηνοθεσία: Ορέστης Σταυρόπουλος, Δημήτρης Σταυρόπουλος
1 και 2 Οκτωβρίου, στο Θέατρο Αυλαία

Είχα από παλιά μία ακατανίκητη επιθυμία να κάνω τους πάντες να μιλάνε για το άτομό μου, αλλά, βλέπεις, με περιόριζαν η ασήμαντη κοινωνική παρουσία και ο χαμηλός βαθμός μου στην Υπηρεσία. Και να που κάθε εμπόδιο εξαφανίστηκε, με μια απλή μπουκιά κροκόδειλου.

Αγία Πετρούπολη, 1865. Ο Ιβάν Ματβιέιτς μαζί με τη σύζυγό του Γιελιένα Ιβάνοβνα και τον φίλο του Σεμιόν Σεμιόνιτς, αποφασίζουν να επισκεφτούν τη στοά. Εκεί εκτίθεται ένας κροκόδειλος που τους έχει κινήσει το ενδιαφέρον. Το θηρίο βρίσκεται σε λήθαργο, δεν ικανοποιεί τις προσδοκίες τους κι έτσι, ο Ιβάν Ματβιέιτς αποφασίζει να το προκαλέσει. Από τη μια στιγμή στην άλλη, βρίσκεται στα δόντια του κροκόδειλου και από εκεί στην κοιλιά του! Επικρατεί πανικός. Ανώτεροι δημόσιοι υπάλληλοι, βιομήχανοι, διανοούμενοι, πρέσβεις και ένα πλήθος ξεπεσμένων μικροαστών παρελαύνουν μπροστά από τον κροκόδειλο. Μεταξύ γέλωτα, εξωφρενικών διαλόγων, παράλογων προτάσεων και αγωνιωδών προσπαθειών του Σεμιόν να σώσει τον φίλο του, που δεν θέλει όμως να σωθεί, το έργο κάνει μία γλαφυρή περιγραφή της τσαρικής Ρωσίας και των παθογενειών της, που δε μοιάζουν και τόσο ξένες στη δική μας πραγματικότητα.

Ο Κροκόδειλος, που παρουσιάστηκε με επιτυχία την άνοιξη του 2024 στο Θέατρο Πόρτα, ταξιδεύει στο 59ο Φεστιβάλ Δημητρίων, για δύο μόνο παραστάσεις! Μία νεανική ομάδα συντελεστών προσεγγίζει το έργο του Ντοστογιέφσκι με φρέσκο βλέμμα, αναδεικνύοντας το κωμικό του στοιχείο, χωρίς όμως να μένουν μόνο σε αυτό. Οι σκηνοθέτες Ορέστης Σταυρόπουλος και Δημήτρης Σταυρόπουλος, πρόσφατοι απόφοιτοι της Σχολής Σκηνοθεσίας του Εθνικού Θεάτρου, που ήδη διαγράφουν εντυπωσιακή πορεία στον χώρο, σκηνοθετούν το έργο τονίζοντας το μαύρο χιούμορ του. Παράλληλα, στην παράσταση ελλοχεύει το στοιχείο του κινδύνου και της απειλής, μία ατμόσφαιρα θρίλερ, γεμάτη υπαινιγμούς και αστάθεια, που τυλίγει τους ξεπεσμένους ήρωες. Όπως λένε οι ίδιοι οι σκηνοθέτες: «Το έργο αποτελεί ένα σχόλιο για τον σύγχρονο άνθρωπο. Ένας υπάλληλος της σειράς καταλήγει να γίνει ένα με το κτήνος, να αποκτήσει ταυτότητα μέσα από την καταστροφή και τη “θυσία” του και σκοπεύει να μετατρέψει τον έγκλειστο βίο στο στομάχι του ζώου σε τελευταία λέξη της μόδας. Μέσα σε αυτή την παρανοϊκή συνθήκη, ο πιστός φίλος του Σεμιόν Σεμιόνιτς κάνει τα πάντα για να τον διασώσει μέσα σε ένα σύστημα που η λογική μεταμορφώνεται σε τραγελαφική παραδοξότητα. Καταλήγει μόνος του να παλεύει να διαφυλάξει τη λογική του σε ένα σύμπαν που όλα ρέουν, αλλάζουν, εξελίσσονται, σε μία αέναη παραφροσύνη. Κάπως έτσι αναδεικνύεται ως  κανονικότητα μια πραγματικότητα παράδοξη. Όπως ο ήρωας του έργου προσπαθεί μόνος του να βρει μια λογική αλληλουχία, έτσι και εμείς καταλήγουμε να νιώθουμε μοναχικοί λογικοί άνθρωποι. Η σκέψη πως έχουν μιλήσει άλλοι πριν από εμάς, για εμάς, για τη φύση της ανθρώπινης ψυχής, μέσα από τις ιστορίες τους, είναι παρήγορη και ζωογόνα».

Έγραψαν για την παράσταση

Η σύγχρονη και φρέσκια ματιά των σκηνοθετών καθιστά τα μηνύματα του Ρώσου λογοτέχνη πιο επίκαιρα από ποτέ, ιδιαίτερα στην εποχή των social media και των κατασκευασμένων ειδήσεων. – Τόνια Τσαμούρη, culturenow.gr

Οι δύο νεαροί σκηνοθέτες έστησαν μια ολοκληρωμένη παράσταση με ρυθμό, με χιούμορ, καθοδήγησαν εύστοχα τους ηθοποιούς τους και ανέδειξαν έξυπνα τον σουρεαλισμό, το χιούμορ και την πικρή μελαγχολία του κειμένου, υποσχόμενοι μια ενδιαφέρουσα πορεία στη συνέχεια. – Όλγα Σελλά, oanagnostis.gr

Οι αδελφοί Ορέστης και Δημήτρης Σταυρόπουλος μετέφεραν στο θέατρο την σχετικά άγνωστη νουβέλα του μεγάλου της ρωσικής λογοτεχνίας δίνοντας της πνοή, φρεσκάδα, σύγχρονη προσέγγιση. – Στεφανία Τσουπάκη, quinta-theater.gr

Έτσι, το παραστασιακό αποτέλεσμα κατέληξε ευφρόσυνο […] Η διάθεση διακωμώδησης κορυφώθηκε, άλλωστε, στο φινάλε, που σαμποτάρισε κι αυτό μέσω της κωμικής οδού το όποιο “σοβαρό” συμπέρασμα θα μπορούσε να αντληθεί από αυτή την παραβολική ιστορία. – Τώνια Καράογλου, Αθηνόραμα

Είναι κρίμα να μην χαρεί κανείς αυτή την τόσο ζωντανή και νεανική –ανεξαρτήτως ηλικίας- ομάδα που χαρίζει στο θεατή μια βραδιά ανάλαφρη και χαρούμενη, χωρίς όμως ευκολίες και  εκπτώσεις είτε στο κείμενο και τα νοήματα, είτε στη σκηνική απόδοση. – Γιώργος Βουδικλάρης, artivist.gr

Το έργο

Ο Κροκόδειλος, λιγότερο γνωστό έργο του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό Эποχα (Εποχή-1865), που εξέδιδε με τον αδερφό του Μιχαήλ, υπό τον τίτλο «Αφήγησις παράξενος ή περίδρομος στον Περίδρομο». Περίδρομος ήταν το πραγματικό όνομα της στοάς όπου γινόταν η έκθεση των ζώων στην Αγία Πετρούπολη. Ο ίδιος σημείωνε πως επρόκειτο για «μια λογοτεχνική φάρσα με αποκλειστικό στόχο την διασκέδαση του αναγνώστη». Μάλιστα, οι δύο εκδότες είχαν πληροφορήσει ψευδώς το αναγνωστικό κοινό, πως την ιστορία τους είχε στείλει στο περιοδικό ο άγνωστος συγγραφέας Σιέμεν Στρίζοφ και πως βασίζεται σε πραγματικό περιστατικό, όπου το θύμα παρέμεινε ζωντανό μέσα στον κροκόδειλο και έζησε εκεί για δύο εβδομάδες οικειοθελώς, δεχόμενος επισκέψεις και κανονίζοντας τις υποχρεώσεις του. Θεωρείται πως το έργο γράφτηκε ως σατιρικό σχόλιο για τη διαμάχη μεταξύ των προοδευτικών διανοούμενων της εποχής. Αν και ο ίδιος ο Ντοστογιέφκσι το αρνήθηκε κατηγορηματικά, λέγεται επίσης πως έγραψε το έργο ως κριτική σε έναν σύγχρονό του κριτικό που σχολίαζε τα πάντα παραμένοντας κλεισμένος στο σπίτι του.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Σταυρόπουλος, Ορέστης Σταυρόπουλος
Σκηνογραφία: Ελένη Νανοπούλου
Ενδυματολογία: Όλγα Ευαγγελίδου
Σχεδιασμός Φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος
Πρωτότυπη Μουσική & Σχεδιασμός Ήχου: Δήμος Βρύζας
Βοηθός Σκηνοθετών: Ειρήνη Λαμπρινοπούλου
Γραφιστικά – Σχεδιασμός Αφίσας: Γιάννης Αποσκίτης
Φωτογραφίες: Karol Jarek
Παίζουν οι ηθοποιοί (αλφαβητικά): Λάμπρος Γραμματικός, Ερατώ Μανδαλενάκη, Μαρία Μοσχούρη, Αντώνης Χρήστου

Η παράσταση πραγματοποιήθηκε με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Κατάλληλη για άνω των 16 ετών.

Διάρκεια: 90 λεπτά

Του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι

“Ο Ιβάν Ματβιέιτς επισκέπτεται την στοά της Αγίας Πετρούπολης μαζί με την σύζυγό του Γιέλενα Ιβάνοβνα και τον φίλο και συνάδελφο του Σεμιόν Σεμιόνιτς που έχει και τον ρόλο του αφηγητή της ιστορίας. Εκεί, παρακολουθώντας έναν κροκόδειλο, ένα εξωτικό αξιοθέατο για την καθημερινότητα της Ρωσίας, ο Ιβάν Ματβίειτς κομπάζει και προκαλεί το ζώο για την νωθρότητα του. Φτάνει στο σημείο να ανοίξει τα σαγόνια του κροκόδειλου και να μπεί μέσα. Το ζώο τον καταπίνει αμάσητο, όπου προς μεγάλη έκπληξη του αφηγητή Σεμιόν, ο φίλους του επιβιώνει κανονικά στο ελαστικό στομάχι του κροκόδειλου. Ο Γερμανός ιδιοκτήτης του εξωτικού ζώου αρνείτε να ανοίξει το στομάχι του κροκόδειλου και απαιτεί εξωφρενικά πράγματα για να τον παραχωρήσει. Ένας παρανοϊκός κύκλος γεγονότων και αντιδράσεων αρχίζει ως απάντηση στην προσπάθεια του Σεμιόν Σεμιόνιτς να βγάλει τον φίλο του μέσα από το ζώο και στην εξεύρεση μιας λύσης για αυτό το αφύσικο συμβάν. Τελικά καμμία λύση για την απελευθέρωση του ήρωα δε προκύπτει. Ο Ιβάν Ματβιέιτς συνεχίζει την νέα καθημερινότητα του εντός του κροκόδειλου, με τον Σεμιόν Σεμιόνιτς να εκτελεί πλέον και χρέη γραμματέα για τον εγκλωβισμένο φίλο του.”

Ο κροκόδειλος αποτελεί ένα από τα πολλά σύντομα διηγήματα του Φ. Ντοστογιέφκι. Γραμμένο το 1865 είναι ένα από τα λιγότερο γνωστά έργα του. Μέσα από αυτό ο συγγραφέας σατιρίζει τις ιδεολογικές και ηθικές συγκρούσεις ανάμεσα στα ρεύματα που κυριαρχούν στην κοινωνία της εποχής, συγκροτώντας ένα ψυχογράφημα των εφήμερων ανθρώπινων σχέσεων, των συμπεριφορών της μεσοαστικής τάξης και την νοοτροπία της αυτοπροβολής ως ανάγκη κοινωνικής αναγνώρισης και προσωπικής ανόδου. Με κυρίαρχο το κωμικό και καυστικό ύφος, η κοινωνική σάτιρα του “κροκόδειλου” αντανακλά τον Γκόγκολ και προοιωνίζει τα πρώιμα φαρσικά διηγήματα του Τσέχωφ.

Ένα έργο για το πως ένας απλός άνθρωπος, ένας υπάλληλος της σειράς, καταλήγει να γίνει ένα με το κτήνος, να αποκτήσει ταυτότητα μέσα από την καταστροφή του και την “θυσία” του, αλλά κυρίως να αναδείξει σε υπέρτατο σκοπό και νέα μόδα την υστεροφημία του. Ένα σχόλιο για το πως ο εναγκαλισμός με το θηρίο της εξέλιξης (ατομικής, κοινωνικής, ιδεολογικής και οικονομικής) αναιρεί κάθε λογική αλληλουχία και κάπως έτσι γέννα μια νέα πραγματικότητα, μια κανονικότητα παράδοξη και πυρηνικά τραγελαφική.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Σταυρόπουλος, Ορέστης Σταυρόπουλος
Σκηνογραφία: Ελένη Νανοπούλου
Ενδυματολογία: Όλγα Ευαγγελίδου
Σχεδιασμός Φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος
Πρωτότυπη Μουσική & Σχεδιασμός Ήχου: Δήμος Βρύζας
Βοηθός Σκηνοθετών: Ειρήνη Λαμπρινοπούλου
Γραφιστικά – Σχεδιασμός Αφίσας: Γιάννης Αποσκίτης
Φωτογραφίες: Karol Jarek
Παίζουν οι ηθοποιοί (αλφαβητικά): Λάμπρος Γραμματικός, Ερατώ Μανδαλενάκη, Μαρία Μοσχούρη, Αντώνης Χρήστου

Θερμές ευχαριστίες προς την Εθνική Λυρική Σκηνή για την παραχώρηση μέρους των κοστουμιών.

Η παράσταση επιχορηγήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού.

• Ο Κροκόδειλος: «Το χιούμορ σαν αντίδοτο σε μια κοινωνία ηθικής κατάπτωσης» – efsyn.gr
• Ο «Κροκόδειλος» και η δίνη του παραλόγου – athensvoice.gr
• Κάνε focus: Τα δίδυμα αδέλφια Σταυρόπουλου “δαμάζουν” έναν Kροκόδειλο – news247.gr
• Μαρία Μοσχούρη: Στο θέατρο ακόμα απολαμβάνω την επαφή με τους ανθρώπους και την διαρκή αλλαγή. – unstage.gr